Αγαπητοί συνεργάτες ,
Καθώς διανύουμε τον πρώτο μήνα των θερινών διακοπών – αν κ ο Αύγουστος αποτελεί πάντοτε την εθιμική περίοδο οπού όλοι οι εργαζόμενοι ζητούν την θερινή τους άδεια , θα προσπαθήσουμε με την μορφή ερωτήσεων κ απαντήσεων να δώσουμε μια πλήρη εικόνα για την άδεια των εργαζόμενων κ τις υποχρεώσεις αυτών αλλά κ των επιχειρήσεων :
Πόσες ημέρες άδειας δικαιούται ο εργαζόμενος;
Το δικαίωμα στην ετήσια άδεια γεννιέται από την πρώτη ημέρα εργασίας στον νέο εργοδότη. Κατά το πρώτο δωδεκάμηνο ο εργαζόμενος λαμβάνει αναλογία άδειας, ανάλογα με τον χρόνο απασχόλησής του.
Η πλήρης ετήσια άδεια ανέρχεται σε:
20 εργάσιμες ημέρες για όσους εργάζονται με πενθήμερο.
22 εργάσιμες ημέρες για όσους εργάζονται με εξαήμερο.
Στη συνέχεια η άδεια αυξάνεται σταδιακά με βάση τα έτη υπηρεσίας. Μετά από 10 χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή 12 χρόνια συνολικής προϋπηρεσίας. Ο εργαζόμενος δικαιούται:
Πενθήμερο 25 εργάσιμες ημέρες.
Εξαήμερο 30 εργάσιμες ημέρες.
Μετά από 25 χρόνια υπηρεσίας Προστίθεται ακόμη μία ημέρα άδειας.
Έτσι ο εργαζόμενος δικαιούται:
26 ημέρες στο πενθήμερο.
31 ημέρες στο εξαήμερο.
Πρόκειται για τα ανώτατα όρια που προβλέπει σήμερα η εργατική νομοθεσία.
Πότε πρέπει να χορηγηθεί η άδεια;
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που γίνονται στην πράξη είναι η αντίληψη ότι ο εργοδότης αποφασίζει μονομερώς πότε θα φύγει ένας εργαζόμενος. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ . «Η άδεια αναψυχής χορηγείται κατά κανόνα κατόπιν συμφωνίας και συνεννόησης μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου. Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τόσο οι προσωπικές και οικογενειακές ανάγκες του εργαζομένου όσο και τα συμφέροντα της επιχείρησης», σημειώνει.
Ο εργοδότης:
οφείλει να απαντήσει μέσα σε δύο μήνες στο αίτημα του εργαζομένου,
πρέπει να χορηγήσει την άδεια μέσα σε αυτό το διάστημα,
υποχρεούται να εξαντλήσει το δικαίωμα μέχρι τις 31 Μαρτίου του επόμενου έτους.
Ακόμη όμως και αν ο εργαζόμενος δεν υποβάλει αίτημα, το δικαίωμά του δεν χάνεται.
Το 50% των εργαζομένων πρέπει να παίρνει άδεια το καλοκαίρι
Συγκεκριμένα, κάθε επιχείρηση υποχρεούται να χορηγεί άδεια τουλάχιστον στο 50% του προσωπικού κατά το διάστημα από 1 Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου. Η διάταξη αυτή αποσκοπεί στο να μη μεταφέρονται όλες οι άδειες σε περιόδους που εξυπηρετούν αποκλειστικά τις ανάγκες της επιχείρησης.
Μπορεί ο εργοδότης να επιβάλει μονομερώς την άδεια;
Η απάντηση είναι όχι, εκτός από μία ειδική περίπτωση. Κανονικά απαιτείται συμφωνία των δύο πλευρών. Μόνο όταν πλησιάζει η καταληκτική ημερομηνία της 31ης Μαρτίου και η άδεια δεν έχει ακόμη χορηγηθεί, ο εργοδότης μπορεί να προχωρήσει στη χορήγησή της ώστε να μην παραβιαστεί ο νόμος.
Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, η εργατική νομοθεσία προβλέπει ακόμη και ειδική τριμελή επιτροπή που μπορεί να επιλύσει τη διαφορά.
Επιτρέπεται να “σπάσει” η άδεια;
Μέχρι πρότινος υπήρχε δυνατότητα μονομερούς κατάτμησης από τον εργοδότη σε ορισμένες περιπτώσεις. Αυτό πλέον καταργήθηκε.
Σήμερα η κατάτμηση της άδειας επιτρέπεται μόνο:
μετά από έγγραφο αίτημα του εργαζομένου,
με συμφωνία εργοδότη και εργαζομένου.
Παράλληλα, ο νόμος απαιτεί ένα τμήμα της άδειας να αποτελεί ολόκληρη εβδομάδα ανάπαυσης. Δηλαδή:
πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες στο πενθήμερο,
έξι συνεχόμενες ημέρες στο εξαήμερο.
Πώς αμείβεται η άδεια αναψυχής
Η κανονική άδεια δεν σημαίνει διακοπή της μισθοδοσίας. Αντίθετα, ο εργαζόμενος εξακολουθεί να αμείβεται σαν να εργαζόταν κανονικά.
Σύμφωνα με τον Κώδικα Εργατικού Δικαίου,
κατά τη διάρκεια της άδειας ο εργαζόμενος δικαιούται:
τις συνήθεις αποδοχές του,
το επίδομα άδειας.
Το επίδομα άδειας αντιστοιχεί στις αποδοχές των ημερών της άδειας, με ανώτατο όριο:
το μισό μηνιαίο μισθό για όσους αμείβονται με μισθό,
δεκατρία ημερομίσθια για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι τόσο οι αποδοχές όσο και το επίδομα άδειας προκαταβάλλονται κατά την έναρξη της άδειας και όχι μετά την επιστροφή του εργαζομένου. Σε περίπτωση λύσης της σύμβασης εργασίας πριν χορηγηθεί η άδεια, ο εργαζόμενος δεν χάνει το δικαίωμά του. Αντίθετα, δικαιούται να λάβει τις αποδοχές της άδειας και το αντίστοιχο επίδομα, ανάλογα με τον χρόνο εργασίας που έχει συμπληρώσει.
Μπορεί ο εργαζόμενος να εργαστεί αλλού όσο βρίσκεται σε άδεια;
Η απάντηση είναι αρνητική. Η άδεια αναψυχής δεν αποτελεί ελεύθερο χρόνο για νέα επαγγελματική δραστηριότητα, αλλά χρόνο που προστατεύεται από τον νόμο με σκοπό την πραγματική ανάπαυση του εργαζομένου.
Μπορεί ο εργοδότης να ανακαλέσει την άδεια;
«Κατά τη διάρκεια της άδειας αναψυχής ο εργαζόμενος δεν υποχρεούται να παρέχει εργασία. Η μονομερής ανάκληση της άδειας από τον εργοδότη δεν επιτρέπεται. Ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να αρνηθεί οποιαδήποτε μεταβολή της άδειάς του».
Η μόνη δυνατότητα αλλαγής υπάρχει όταν συμφωνήσουν και οι δύο πλευρές. Στην περίπτωση αυτή, το υπόλοιπο της άδειας μεταφέρεται και χορηγείται σε μεταγενέστερο χρόνο. Ουσιαστικά, η άδεια δεν μπορεί να διακόπτεται επειδή προέκυψε φόρτος εργασίας ή επειδή η επιχείρηση αντιμετωπίζει οργανωτικές δυσκολίες.
Τι γίνεται αν ο εργαζόμενος αρρωστήσει στις διακοπές;
Εάν ο εργαζόμενος ασθενήσει κατά τη διάρκεια των διακοπών του και η ασθένεια αποδειχθεί νόμιμα, η άδεια αναψυχής διακόπτεται. Οι ημέρες ασθένειας δεν θεωρούνται ημέρες κανονικής άδειας και ο εργαζόμενος δικαιούται να λάβει το υπόλοιπο της άδειάς του σε μεταγενέστερο χρόνο, ύστερα από συνεννόηση με τον εργοδότη. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι ο εργαζόμενος δεν στερείται τον πραγματικό χρόνο ανάπαυσης που προβλέπει ο νόμος.
Τι συμβαίνει αν η άδεια δεν δοθεί μέχρι τις 31 Μαρτίου;
Η άδεια δεν μπορεί να μεταφέρεται επ’ αόριστον. Ο νόμος προβλέπει ότι πρέπει να έχει χορηγηθεί το αργότερο μέχρι τις 31 Μαρτίου του επόμενου ημερολογιακού έτους. Αν αυτό δεν συμβεί, η αξίωση του εργαζομένου μετατρέπεται σε χρηματική.
Ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει:
τις αποδοχές άδειας,
το επίδομα άδειας.
Εφόσον αποδειχθεί ότι η μη χορήγηση της άδειας οφείλεται σε υπαιτιότητα του εργοδότη, οι αποδοχές άδειας καταβάλλονται με προσαύξηση 100%.
Επιτρέπεται η απόλυση κατά τη διάρκεια της άδειας;
«Η καταγγελία της σύμβασης εργασίας κατά τη διάρκεια της ετήσιας άδειας αναψυχής είναι άκυρη. Το ίδιο ισχύει και για την προειδοποίηση απόλυσης όσο ο εργαζόμενος βρίσκεται σε κανονική άδεια».
Με άλλα λόγια, ο εργοδότης δεν μπορεί ούτε να απολύσει ούτε να προειδοποιήσει για επικείμενη απόλυση εργαζόμενο που βρίσκεται σε κανονική άδεια. Η προστασία αυτή αφορά αποκλειστικά την ετήσια άδεια αναψυχής και όχι κάθε μορφή άδειας. Για παράδειγμα, η απαγόρευση αυτή δεν ισχύει αυτομάτως για άλλες άδειες, όπως η συμβατική άδεια ή η αναρρωτική άδεια.
